Ανισοσκελία και ορθωτικό πέλμα ή ειδικό παπούτσι;

Η ανισοσκελία είναι η κατάσταση κατά την οποία το ένα κάτω άκρο είναι μικρότερο από το άλλο. Αν και μικρές διαφορές λίγων χιλιοστών είναι φυσιολογικές και συνήθως δεν δημιουργούν προβλήματα, μεγαλύτερες αποκλίσεις μπορούν να επηρεάσουν τη στάση του σώματος, τη βάδιση και να προκαλέσουν ενοχλήσεις σε διάφορα σημεία του μυοσκελετικού συστήματος.

Η σωστή διάγνωση και η κατάλληλη επιλογή μεταξύ ορθωτικού πέλματος και ειδικής ανύψωσης στο παπούτσι μπορούν να μειώσουν σημαντικά τα συμπτώματα και να βελτιώσουν την καθημερινότητα.

Τι είναι η ανισοσκελία;

Η ανισοσκελία αναφέρεται στη διαφορά μήκους μεταξύ των δύο ποδιών. Διακρίνεται σε δύο βασικές κατηγορίες:

Πραγματική (ανατομική) ανισοσκελία

Οφείλεται σε πραγματική διαφορά στο μήκος των οστών του μηρού ή της κνήμης. Μπορεί να είναι συγγενής ή να προκύψει μετά από:

• Κατάγματα
• Χειρουργικές επεμβάσεις
• Τραυματισμούς
• Αναπτυξιακές διαταραχές
• Παθήσεις των αρθρώσεων

Λειτουργική ανισοσκελία

Σε αυτή την περίπτωση τα οστά έχουν φυσιολογικό μήκος, όμως η διαφορά δημιουργείται από:

• Σκολίωση
• Ασυμμετρία της λεκάνης
• Μυϊκές ανισορροπίες
• Περιορισμένη κινητικότητα των αρθρώσεων
• Κακή στάση σώματος

Η αντιμετώπιση διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την αιτία.

Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει;

Η ανισοσκελία δεν προκαλεί πάντα ενοχλήσεις. Όταν όμως η διαφορά είναι μεγαλύτερη ή παραμένει χωρίς αντιμετώπιση, μπορεί να εμφανιστούν:

• Πόνος στη μέση
• Πόνος στο ισχίο
• Πόνος στο γόνατο
• Πόνος στο πέλμα
• Αυξημένη κόπωση κατά τη βάδιση
• Χωλότητα
• Ασυμμετρία στη στάση του σώματος
• Συχνές μυϊκές θλάσεις ή τενοντίτιδες

Οι αθλητές συχνά εμφανίζουν συμπτώματα νωρίτερα λόγω των αυξημένων φορτίσεων.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η αξιολόγηση περιλαμβάνει:

• Λήψη ιστορικού
• Κλινική εξέταση
• Έλεγχο της βάδισης
• Μέτρηση της διαφοράς μήκους
• Ακτινογραφίες όταν χρειάζεται

Είναι σημαντικό να διαπιστωθεί αν πρόκειται για πραγματική ή λειτουργική ανισοσκελία πριν σχεδιαστεί η θεραπεία.

Πότε βοηθά το ορθωτικό πέλμα;

Τα ορθωτικά πέλματα αποτελούν εξαιρετική επιλογή όταν:

• Η διαφορά είναι μικρή έως μέτρια.
• Υπάρχει λειτουργική ανισοσκελία.
• Χρειάζεται βελτίωση της κατανομής των πιέσεων.
• Συνυπάρχει πλατυποδία ή άλλη διαταραχή της ποδικής καμάρας.
• Υπάρχουν χρόνιοι πόνοι λόγω κακής ευθυγράμμισης.

Τα εξατομικευμένα πέλματα κατασκευάζονται μετά από αξιολόγηση του πέλματος και της βάδισης, ώστε να προσφέρουν σωστή υποστήριξη και καλύτερη ευθυγράμμιση του σώματος.

Πότε χρειάζεται ανύψωση στο παπούτσι;

Όταν η πραγματική διαφορά μήκους είναι μεγαλύτερη, ένα πέλμα μέσα στο παπούτσι δεν επαρκεί.

Σε αυτές τις περιπτώσεις εφαρμόζεται ανύψωση στο πέλμα του υποδήματος (shoe lift), η οποία:

• Εξισορροπεί αποτελεσματικά τη διαφορά.
• Βελτιώνει τη στάση του σώματος.
• Μειώνει την επιβάρυνση στη μέση και στα γόνατα.
• Προσφέρει μεγαλύτερη σταθερότητα στη βάδιση.

Η ανύψωση μπορεί να γίνει εσωτερικά ή εξωτερικά στο παπούτσι, ανάλογα με το ύψος της διόρθωσης που απαιτείται.

Πρέπει να διορθώνεται όλη η διαφορά;

Όχι πάντα.

Σε αρκετές περιπτώσεις η πλήρης διόρθωση δεν είναι η καλύτερη επιλογή, ιδιαίτερα όταν η ανισοσκελία υπάρχει για πολλά χρόνια και το σώμα έχει ήδη προσαρμοστεί.

Η τελική απόφαση λαμβάνεται από τον επαγγελματία υγείας, ο οποίος καθορίζει αν χρειάζεται πλήρης ή σταδιακή διόρθωση, ανάλογα με τα συμπτώματα και τα ευρήματα της αξιολόγησης.

Ποια είναι τα οφέλη της σωστής αντιμετώπισης;

Η κατάλληλη εφαρμογή ορθωτικού πέλματος ή ειδικής ανύψωσης μπορεί να προσφέρει:

• Μείωση του πόνου.
• Καλύτερη ισορροπία του σώματος.
• Βελτίωση της βάδισης.
• Μικρότερη καταπόνηση στις αρθρώσεις.
• Καλύτερη αθλητική απόδοση.
• Πρόληψη χρόνιων μυοσκελετικών προβλημάτων.

Συμπέρασμα

Η ανισοσκελία είναι μια συχνή κατάσταση που δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με γενικές λύσεις. Η σωστή διάγνωση καθορίζει αν απαιτείται εξατομικευμένο ορθωτικό πέλμα, ανύψωση στο παπούτσι ή συνδυασμός των δύο.

Εάν εμφανίζετε επίμονους πόνους στη μέση, στα γόνατα ή στα πέλματα ή παρατηρείτε ασυμμετρία στη βάδιση, μια εξειδικευμένη αξιολόγηση μπορεί να εντοπίσει την αιτία και να οδηγήσει στην κατάλληλη αντιμετώπιση, βελτιώνοντας σημαντικά την άνεση και την ποιότητα ζωής σας.

Καραγιάννης Βασίλειος

Φυσικοθεραπευτής M.Sc.