Η άκανθα πτέρνας αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες πόνου στη φτέρνα και μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα και την κινητικότητα ενός ατόμου. Παρότι πολλοί άνθρωποι έχουν άκανθα πτέρνας χωρίς να εμφανίζουν συμπτώματα, σε αρκετές περιπτώσεις προκαλεί έντονο πόνο κατά τη βάδιση και την ορθοστασία.

Τι είναι η άκανθα πτέρνας;

Η άκανθα πτέρνας είναι μια οστική προεξοχή (οστεόφυτο) που δημιουργείται στο κάτω μέρος του πτερνικού οστού (φτέρνα). Συνήθως αναπτύσσεται ως αποτέλεσμα χρόνιων καταπονήσεων και μικροτραυματισμών στην περιοχή όπου προσφύεται η πελματιαία απονεύρωση.

Η ίδια η άκανθα δεν είναι πάντα η αιτία του πόνου. Συχνά συνυπάρχει με την πελματιαία απονευρωσίτιδα, μια φλεγμονώδη κατάσταση της πελματιαίας απονεύρωσης που προκαλεί δυσφορία και πόνο στη φτέρνα.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Τα συνηθέστερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

  • Έντονο πόνο στο κάτω μέρος της φτέρνας.
  • Πόνο κατά τα πρώτα βήματα το πρωί μετά τον ύπνο.
  • Ενόχληση μετά από παρατεταμένη καθιστική θέση.
  • Πόνο κατά την ορθοστασία ή τη βάδιση.
  • Αίσθημα «καρφιού» ή «βελόνας» στη φτέρνα.
  • Ευαισθησία κατά την πίεση της περιοχής.

Συχνά ο πόνος μειώνεται μετά από λίγα λεπτά κίνησης, αλλά μπορεί να επανεμφανιστεί μετά από πολλές ώρες ορθοστασίας ή έντονης δραστηριότητας.

Ποια είναι τα αίτια;

Η ανάπτυξη άκανθας πτέρνας σχετίζεται συνήθως με:

1. Υπερβολική καταπόνηση του ποδιού

Η πολύωρη ορθοστασία, το τρέξιμο ή η έντονη φυσική δραστηριότητα αυξάνουν τα φορτία που δέχεται η φτέρνα.

2. Ακατάλληλα υποδήματα

Παπούτσια χωρίς επαρκή απορρόφηση κραδασμών ή χωρίς σωστή υποστήριξη της ποδικής καμάρας επιβαρύνουν σημαντικά την περιοχή.

3. Πλατυποδία ή υψηλή ποδική καμάρα

Οι διαταραχές στη μηχανική του ποδιού μεταβάλλουν την κατανομή των πιέσεων και αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης άκανθας πτέρνας.

4. Αυξημένο σωματικό βάρος

Τα επιπλέον κιλά αυξάνουν την πίεση που δέχεται η φτέρνα σε κάθε βήμα.

5. Ηλικία

Η φυσιολογική φθορά των ιστών με την πάροδο των ετών αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως:

  • Στο ιστορικό του ασθενούς.
  • Στην κλινική εξέταση.
  • Σε ακτινογραφία, όπου συνήθως φαίνεται η οστική προεξοχή της φτέρνας.

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ζητηθεί υπερηχογράφημα ή μαγνητική τομογραφία για περαιτέρω διερεύνηση.

Τρόποι αντιμετώπισης της άκανθας πτέρνας

Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων η αντιμετώπιση είναι συντηρητική.

Ανατομικοί πάτοι

Οι ορθωτικοί πάτοι βοηθούν στην καλύτερη κατανομή των πιέσεων στο πέλμα και μειώνουν την επιβάρυνση της φτέρνας.

Υποπτέρνια σιλικόνης

Τα ειδικά υποπτέρνια απορροφούν τους κραδασμούς και μειώνουν την πίεση που ασκείται στο επώδυνο σημείο κατά τη βάδιση.

Διατάσεις

Οι διατάσεις της πελματιαίας απονεύρωσης και των γαστροκνημίων μυών συμβάλλουν στη μείωση της τάσης που δέχεται η φτέρνα.

Φυσικοθεραπεία

Η φυσικοθεραπευτική παρέμβαση μπορεί να περιλαμβάνει:

  • Θεραπευτικές ασκήσεις.
  • Διατάσεις.
  • Manual Therapy.
  • Υπέρηχο.
  • Laser.
  • Κρουστικό υπέρηχο (Shockwave Therapy).

Παγοθεραπεία

Η εφαρμογή πάγου για 15-20 λεπτά αρκετές φορές την ημέρα βοηθά στη μείωση του πόνου και της φλεγμονής.

Απώλεια βάρους

Η μείωση του σωματικού βάρους περιορίζει σημαντικά τα φορτία που δέχεται η φτέρνα.

Φαρμακευτική αγωγή

Σε ορισμένες περιπτώσεις ο θεράπων ιατρός μπορεί να συστήσει αντιφλεγμονώδη φάρμακα για τον έλεγχο των συμπτωμάτων.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Η χειρουργική θεραπεία εφαρμόζεται σπάνια και μόνο όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη μακροχρόνια συντηρητική αντιμετώπιση.

Πώς μπορούν να βοηθήσουν τα ορθοπαιδικά βοηθήματα;

Τα κατάλληλα ορθοπαιδικά προϊόντα αποτελούν σημαντικό μέρος της αντιμετώπισης:

Η σωστή επιλογή βοηθήματος μπορεί να μειώσει σημαντικά τον πόνο και να βελτιώσει την καθημερινή λειτουργικότητα.

Συμβουλές πρόληψης

Για να μειώσετε τον κίνδυνο εμφάνισης άκανθας πτέρνας:

  • Επιλέγετε υποδήματα με καλή αντικραδασμική προστασία.
  • Πραγματοποιείτε μια συνεδρία για πελματογράφημα για αξιολόγηση του άκρου πόδα.
  • Αποφεύγετε την πολύωρη ορθοστασία όταν είναι δυνατό.
  • Διατηρείτε φυσιολογικό σωματικό βάρος.
  • Πραγματοποιείτε τακτικές διατάσεις στις γάμπες και στα πέλματα.
  • Αντικαθιστάτε τα φθαρμένα αθλητικά παπούτσια.
  • Χρησιμοποιείτε ανατομικούς πάτους όταν υπάρχει ανάγκη.

Συμπέρασμα

Η άκανθα πτέρνας είναι μια συχνή πάθηση που μπορεί να προκαλέσει σημαντικό πόνο και περιορισμό της καθημερινής δραστηριότητας. Η έγκαιρη διάγνωση και η εφαρμογή κατάλληλων μέτρων, όπως οι ανατομικοί πάτοι, τα υποπτέρνια σιλικόνης, οι διατάσεις και η φυσικοθεραπεία, μπορούν να προσφέρουν ουσιαστική ανακούφιση και να βοηθήσουν στην ταχύτερη αποκατάσταση.